Biografie - dr. Jan Steyn

Die man wat die Helgaard Steyn-prys vir die kunste tot stand gebring het, dr. Jan Steyn, was ‘n besonder veelsydige Suid-Afrikaner: diplomaat, parlementslid, sakeman en boer. Sy nalatenskap is onder meer die prestige-prys wat na sy vader vernoem is.

Johan Heinrich Steyn is op 20 April 1902 gebore, die oudste van ses kinders van Barendina Wilhelmina (Dina) Richter en Hillegard Mulder (Helgaard) Steyn, ‘n jonger broer van Marthinus Theunis Steyn, die laaste president van die Republiek van die Oranje-Vrystaat.

Die Steyns, een van die Vrystaat se bekendste families, kom oorspronklik van Swellendam, waar een van hul voorvaders die president van die kortstondige “Republiek van Swellendam” was. Pieter Gysbert Steyn het ook die geskiedkundige Drostdy op die dorp in 1855 gekoop en dit het in die familie se besit gebly tot 1939, toe dit aan die Unie-regering verkoop is.

Dr. Jan Steyn se oupa, Marthinus (Blinkstewels) Steyn, het saam met sy vader waens gebou. Toe hy van die waens in die Vrystaat moes gaan aflewer, het hy daar sy aanstaande vrou ontmoet. Sy was die dogter van kmdt. Mattheus Wessels en Cecilia de la Rey. Na die huwelik het die egpaar hulle op die plaas Josephinesdal, distrik Winburg gevestig, In 1858 het hy in Bloemfontein se distrik gaan boer, maar later in Bloemfontein gewoon. Hy het as lid van die uitvoerende raad onder verskeie Vrystaatse presidente gedien.

Marthinus Steyn het vyf seuns gehad, van wie een in die Anglo-Boere-oorlog gesterf het. Die oorblywende vier seuns het almal openbare diens gelewer: die een as president van die Oranje-Vrystaat, nog een as Volksraadslid en die ander twee as lede van die Provinsiale Raad. Die jongste seun, Helgaard, dr. Jan Steyn se vader, was ‘n LPR en het op ‘n plaas by Maselspoort buite Bloemfontein geboer. Sy vrou, Dina, wat op die jeugdige ouderdom van 44 oorlede is, was die voorsitter van die Oranje-Vrouevereniging. Sy en mev. (ds.) J.D. Kestell was die twee hoofafgevaardigdes van die Vrystaat na die protesoptog van vroue wat met die aanvang van die Tweede Wêreldoorlog in Pretoria gehou is.

Jan Steyn, wat albei sy ouers in sy skooljare verloor het, was aanvanklik op ‘n plaasskool voordat hy gematrikuleer het. Hy het daarna aan die Grey-Universiteitskollege, die latere Vrystaatse Universiteit, gestudeer. Hy was ‘n kranige sportman - in een jaar die Victor Ludorum in atletiek, lid van die eerste rugby- en tennisspan en kaptein van die hokkiespan. In dieselfde jaar het hy ook die graad B A met lof behaal.

Volgende



Vorige Toekennings

'Adrieta Wentzel'
(2009 ) - Beeldhoukuns


Aspects of the dark other
'Peter Klatzow'
(1994 ) - Komponis


From the Poets
'Bronwyn Finly'
(2007 ) - Skilderkuns


All about everything (2006)